Warsztaty fortepianowe – prowadzenie Waldemar Król

W środę 10 grudnia w naszej szkole odbyły się warsztaty fortepianowe poświęcone improwizacji, które poprowadził Waldemar Król – nauczyciel z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem pedagogicznym, konsultant Centrum Edukacji Artystycznej, były kierownik sekcji fortepianu (2013–2019), a od 2019 roku wicedyrektor Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Bronisława Rutkowskiego w Krakowie.

Zajęcia rozpoczęły się od pracy z uczniami szkół muzycznych, dla których fortepian jest instrumentem głównym. Każdy z uczestników indywidualnie zasiadał przy fortepianie i podejmował próby improwizacji. Warsztaty nie opierały się na gotowych schematach, lecz na stopniowym odkrywaniu możliwości instrumentu i własnej wyobraźni muzycznej. Na początku uczniowie mierzyli się z prostymi zadaniami, takimi jak przedstawianie na klawiaturze emocji, nastrojów czy odgłosów natury. Było to ćwiczenie uważności, słuchania siebie oraz odwagi w podejmowaniu spontanicznych decyzji dźwiękowych.

W kolejnych etapach pojawiły się zadania bardziej złożone, wymagające świadomego wykorzystania wiedzy teoretycznej: skal, interwałów, akordów czy zależności harmonicznych. Uczniowie przekonywali się, że improwizacja nie jest zaprzeczeniem zasad muzyki, lecz ich twórczym rozwinięciem. Taki sposób pracy nawiązuje do długiej tradycji muzyki improwizowanej – przez wieki była ona naturalnym elementem muzycznego rzemiosła. Improwizowali m.in. Johann Sebastian Bach, Wolfgang Amadeusz Mozart czy Ludwig van Beethoven, a umiejętność swobodnego tworzenia muzyki „tu i teraz” była kiedyś oczywistą częścią wykształcenia muzyka.

Warsztaty miały bardzo inspirujący charakter. Uczniowie z dużym zaangażowaniem podejmowali kolejne zadania, chętnie zadawali pytania i otwarcie eksperymentowali z dźwiękiem. Prowadzący podkreślał ich odwagę oraz brak skrępowania w poszukiwaniu własnych rozwiązań muzycznych. Taka postawa – oparta na ciekawości, swobodzie i samodzielnym odkrywaniu instrumentu – jest kluczowa w rozwijaniu umiejętności improwizacji i budowaniu indywidualnego języka muzycznego.

Druga część warsztatów przeznaczona była dla grupy amatorów i skupiała się na muzyce improwizowanej do obrazu. Była to okazja do przybliżenia historii kina niemego i roli, jaką odgrywała w nim muzyka. W czasach, gdy dźwięk nie był jeszcze zapisywany na taśmie filmowej, filmy prezentowane były publiczności bez ścieżki dźwiękowej. Ciszę w sali kinowej wypełniała jednak muzyka wykonywana na żywo – najczęściej przez pianistę, zwanego taperem. Siedząc przy fortepianie, improwizował on muzykę bezpośrednio do wyświetlanego obrazu, reagując na akcję, tempo scen oraz emocje bohaterów.

Muzyka w kinie niemym pełniła niezwykle ważną funkcję: budowała napięcie, podkreślała dramaturgię, pomagała widzom lepiej zrozumieć emocje postaci i nadawała sens oglądanym scenom. Każdy seans mógł brzmieć inaczej, ponieważ muzyka powstawała na bieżąco, w ścisłym dialogu z obrazem. Podczas warsztatów uczestnicy obejrzeli fragmenty animacji oraz starych filmów kina niemego, a następnie próbowali tworzyć do nich muzykę na żywo, wcielając się w rolę taperów. Doświadczenie to pozwoliło im przekonać się, jak silnie dźwięk wpływa na odbiór obrazu i jak istotnym narzędziem narracyjnym może być improwizacja.

Warsztaty fortepianowe z Waldemarem Królem były wartościowym i inspirującym spotkaniem, łączącym praktykę wykonawczą z kontekstem historycznym i refleksją nad rolą improwizacji w muzyce. Serdecznie dziękujemy prowadzącemu za ogrom wiedzy, otwartość i twórczą atmosferę, która towarzyszyła zajęciom. Dla uczestników było to doświadczenie, które nie tylko poszerzyło ich umiejętności, ale także zachęciło do dalszych muzycznych poszukiwań.

Wydarzenie dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Kultura Dostępna 2025, przy wsparciu Gminy Raciechowice.